Η αναβάθμιση του ΑΗΣ ΑΓ.ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Η αναβάθμιση του ΑΗΣ ΑΓ.ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ δεν προχώρησε από την ανάδοχο κοινοπραξία, αλλά η ελληνική εταιρεία έκανε επίδειξη μεγαλοψυχίας
Πώς η ΔΕΗ έχασε 7,5 εκατ. ευρώ

Α. Γ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ

Η εμπλοκή της ΔΕΗ στην υπόθεση Siemens ήταν ομολογουμένως ένα από τα λίγα που δεν είχε καταφέρει ως σήμερα η διοίκηση Αθανασόπουλου και μάλιστα σε τέτοια χρονική περίοδο.
Η πολύκροτη υπόθεση ξεκίνησε το 2006, όταν η ΔΕΗ υπέγραψε αρχική σύμβαση με την κοινοπραξία Siemens - OJSC Power Machine για την αύξηση κατά 45 Μεγαβάτ της ισχύος των μονάδων 3 και 4 του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου στην Πτολεμαΐδα με αντίτιμο 42 εκατ. ευρώ. Προβλεπόταν ολοκλήρωση των εργασιών για την πρώτη στο τέλος Ιουλίου 2007 και για τη δεύτερη στο τέλος Νοεμβρίου 2007.
Η κοινοπραξία όμως από τον Μάρτιο του 2007 βρέθηκε σε πλήρη αδυναμία να διασφαλίσει την προμήθεια κατάλληλων υλικών και την υλοποίηση του έργου σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Τα στελέχη της διαπίστωσαν προβλήματα ποιότητας στα υλικά, το ανέφεραν προφορικά σε αξιωματούχους της ΔΕΗ, αλλά δεν ειδοποίησαν γραπτώς τη διοίκηση της ΔΕΗ, η οποία πάντως έμαθε τα κακά μαντάτα έστω και προφορικά από τους διευθυντές της.
Μόλις τον Σεπτέμβριο του 2007, δηλαδή δύο μήνες αφότου έπρεπε να παραδώσει την πρώτη μονάδα, η κοινοπραξία Siemens - OJSC ενημέρωσε επίσημα για σημαντικά προβλήματα στην οργάνωση κατασκευής του εξοπλισμού που προοριζόταν για τη μονάδα Νο 3. Τότε μόνο επιλήφθηκε η διοίκηση της ΔΕΗ ενώ γνώριζε το θέμα τουλάχιστον δύο μήνες νωρίτερα, αφού δεν της είχε παραδοθεί η πρώτη μονάδα τον Ιούλιο.
Η εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Κατασκευών της ΔΕΗ που εξέτασε το θέμα ήταν να μην επιβληθούν στην κοινοπραξία οι ποινικές ρήτρες της σύμβασης και να τεθούν νέες ρήτρες για μεταγενέστερες ημερομηνίες παράδοσης, να προχωρήσει η αναβάθμιση μόνο της μιας μονάδας, της Νο 3, με τα υλικά που προορίζονταν για τη Νο 4 και η τελευταία να αναβαθμιστεί το 2010. Συνεπώς ένα απαραίτητο έργο που έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο του 2007 θα γίνει το 2010, αν τελικά γίνει, διότι υπάρχουν και απόψεις που υποστηρίζουν ότι η δεύτερη μονάδα δεν θα γίνει ποτέ.
Το ερώτημα που τίθεται είναι: Υπέβαλε γραπτό αίτημα η Siemens για τροποποίηση της υπάρχουσας σύμβασης και με ποιο αιτιολογικό; Και γιατί η ΔΕΗ δεν εξέτασε ποτέ, παρά τις εισηγήσεις, το ενδεχόμενο της ανάθεσης στον δεύτερο μειοδότη στο πλαίσιο του διαγωνισμού;
Τελικά, ύστερα από «σιωπηλή καθυστέρηση» έξι μηνών, το διοικητικό συμβούλιο τον Μάρτιο του 2008 αποφασίζει να χαρίσει τις ρήτρες 3,3 εκατ. στην κοινοπραξία αλλά και να μη ζητήσει την κατάπτωση των εγγυήσεων, που ήταν περίπου 4,2 εκατ. ευρώ. Σύνολο «μεγαλοψυχίας» της ΔΕΗ, πάνω από 7,5 εκατ. ευρώ, τη στιγμή που τα αποτελέσματα της ΔΕΗ πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο.
Λεπτομέρειες: στην εισήγηση της συνεδρίασης του ΔΣ για τη διαγραφή της ρήτρας που έπρεπε να καταβάλει η Siemens δεν υπάρχει κανένα σκεπτικό για απώλεια κοινοτικών επιδοτήσεων. Επιπλέον, οι συνδικαλιστές αμφισβητούν ευθέως ότι θα χάνονταν τα χρήματα από τις κοινοτικές επιδοτήσεις, κάτι που καταρρίπτει πλήρως τη θεωρία της «μικρότερης απώλειας» του κ. Τ. Αθανασόπουλου. Αυτό το επιχείρημα θα ίσχυε αν υπήρχε σχετική γνωμοδότηση από τις υπηρεσίες που εγκρίνουν τα κοινοτικά κονδύλια, τις οποίες δεν μπήκε στον κόπο να ρωτήσει η διοίκηση Αθανασόπουλου.
Η ΔΕΗ αρχικά προσπάθησε να πείσει ότι η απόφαση ήταν ομόφωνη, αλλά τρία μέλη (Γ. Τσαρούχας από την ΠΑΣΚΕ, Γ. Παναγόπουλος, πρόεδρος της ΓΣΕΕ ως εκπρόσωπος της ΟΚΕ, και Γ. Μαρινίδης της ΔΑΚΕ) απείχαν από την ψηφοφορία και είχαν επισημάνει τα μεγάλα προβλήματα από τη χαριστική απόφαση.
Εν τω μεταξύ, όμως, γίνεται γνωστή άλλη μία... ασήμαντη πτυχή της υπόθεσης: στις 14 Απριλίου εφέτος ο κ. Αθανασόπουλος με επιστολή του στο υπουργείο Ανάπτυξης ζητούσε να μεσολαβήσει το υπουργείο στην Ευρωπαϊκή Ενωση ώστε να μη χάσει τις επιδοτήσεις των Βρυξελλών από το Γ' ΚΠΣ. Πάντως δεν είναι καθόλου βέβαιον ότι θα εισπραχθεί το σύνολο της εγκεκριμένης επιδότησης από τη στιγμή που το μισό έργο, δηλαδή η αναβάθμιση της δεύτερης μονάδας, δεν υλοποιείται και η τύχη του θα αποφασιστεί το 2009.
Η διοίκηση και ο κ. Αθανασόπουλος όμως ισχυρίστηκαν ότι η παραγραφή της ρήτρας των 3,3 εκατ. ευρώ προς την κοινοπραξία της Siemens και της ρωσικής OJSC Power Machine διασφάλιζε εκ των πραγμάτων την είσπραξη των κοινοτικών επιδοτήσεων. Αποδεικνύεται στην πράξη ότι δεν ήταν καθόλου σίγουρος για κάτι τέτοιο και γι' αυτό παρακαλούσε το υπουργείο Ανάπτυξης να κινηθεί υπέρ της ΔΕΗ στις Βρυξέλλες. Αλλωστε και αφού το έργο είχε ξεκινήσει να εκτελείται, μετά την αποδεδειγμένη αδυναμία της Siemens να το φέρει εις πέρας, θα μπορούσε η ΔΕΗ να προχωρήσει σε ανάθεση στον δεύτερο μειοδότη του διαγωνισμού και αφού προηγουμένως εισέπραττε τη ρήτρα και την εγγυητική επιστολή.
Αποτέλεσμα όλης αυτής της (τουλάχιστον) άφρονος συμπεριφοράς της διοίκησης της ΔΕΗ: την κρίσιμη ημέρα του καύσωνα (που τελικά λόγω τύχης δεν ήρθε) το σύστημα της ΔΕΗ στερήθηκε τα πολύτιμα 300 μεγαβάτ από τη λιγνιτική μονάδα Αγ. Δημήτριος 3 στην Πτολεμαΐδα, τα οποία στερείται ακόμη και σήμερα.
Αυτή η απώλεια θεωρείται τουλάχιστον εγκληματική από παράγοντες της ενεργειακής αγοράς. Αν υπήρχε πραγματικός καύσωνας για μία-δύο ημέρες, είναι πολύ πιθανόν να είχαμε μερικό ή ολικό μπλακάουτ εξαιτίας και της απουσίας αυτής της μονάδας από το σύστημα.
Οι προδιαγραφές και άλλα καυτά ερωτήματα

Τα «καυτά» ερωτήματα γύρω από το θέμα είναι πολλά. Οι υπό αναβάθμιση δύο μονάδες ήταν ρωσικές. Πώς ενεπλάκη η Siemens στο παιχνίδι αφού δεν κατείχε καθόλου τη ρωσική τεχνολογία; Ηταν αρκετή η πρόσληψη και μιας ρωσικής εταιρείας-κατασκευάστριας, χωρίς εμπειρία στις αναβαθμίσεις, για να λυθούν τα προβλήματα;
Επίσης μέσα στη ΔΕΗ ήταν από την αρχή αμφισβητούμενο το αν θα μπορούσε να αυξηθεί η δυναμικότητα των μονάδων. Εμπειρα στελέχη της επιχείρησης είχαν προειδοποιήσει ήδη από το 2006 ότι αυτή η αναβάθμιση τεχνικά δεν γίνεται. Πώς προχώρησε η διοίκηση στην αναβάθμιση χωρίς σοβαρές εγγυήσεις ότι θα βρεθούν τα κατάλληλα υλικά, που τελικά δεν βρέθηκαν;
Και κάτι ακόμη πολύ σημαντικό: στην πρώτη προκήρυξη του έργου υπήρχε στις προδιαγραφές ο όρος ότι ο ανάδοχος πρέπει να έχει ξανακάνει αναβάθμιση μονάδας για να συμμετάσχει. Στην τελική προκήρυξη ο όρος αυτός απαλείφθηκε και έτσι έλαβε μέρος η ρωσική εταιρεία.
Ο οργανωτικός γραμματέας της ΓΕΝΟΠ Ρίζος Ρίζος έθεσε και ερωτήματα για τον ρόλο Χριστοφοράκου, για το αν ο πρώην επικεφαλής της Siemens στην Ελλάδα διαδραμάτισε ρόλο στην «απεμπλοκή» της από τα προβλήματα που προκάλεσε η αδυναμία υλοποίησης της σύμβασης και ενώ υπηρεσιακοί παράγοντες της ΔΕΗ ετοιμάζονταν να κηρύξουν έκπτωτη την εταιρεία.
Τέλος, ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Χρ. Φώλιας έλαβε σαφείς αποστάσεις από τη διοίκηση της ΔΕΗ. Οπως δήλωσε, «ζήτησε ήδη από τη ΔΕΗ επίσημη γραπτή ενημέρωση για το θέμα».



Διαγραφή ποινικών ρητρών κατά της Siemens από το Δ.Σ.της ΔΕ
21 Ιουλίου 2008



ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ



Η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού μετά από διεθνή μειοδοτικό διαγωνισμό ανάθεσε στην κοινοπραξία «SIEMENS AG-OJSC POWER MACHINES» τη σύμβαση ΔΜΚΘ - 1155231/11.9.2006 με αντικείμενο την εκτέλεση του έργου «ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου Αναβάθμιση Ατμοστροβίλων ΙΙΙ- IV»



Με την σύμβαση ΚΕΠ/2.1.3 3Β/Β/04 εντάχθηκε το προαναφερόμενο έργο στο πλαίσιο του Γ' ΚΠΣ ως έργο ενεργειακής αναβάθμισης των Ατμοστροβιλικών Μονάδων της Δημόσιας Επιχείρησης. Η σχετική σύμβαση ΔΜΚΘ- 115523 προέβλεπε προθεσμίες εκτέλεσης του έργου που δεν έγιναν σεβαστές από την ανάδοχο κοινοπραξία. Η ΔΕΗ προχώρησε σε τροποποίηση της σύμβασης, παρατείνοντας τις προθεσμίες εκτέλεσης του έργου έως και τις 30.9.2009, χωρίς όμως να προχωρήσει στην κατάπτωση εγγυητικών επιστολών της αναδόχου κοινοπραξίας και την απαίτηση των ποινικών ρητρών που σύμφωνα με δημοσιεύματα ανέρχονται σε 3,3 εκατ. €.



Έχουν γίνει εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του Γ' ΚΠΣ για το εν λόγω έργο και σε ποιο ύψος αντιστοιχούν;

Έχει ενημερωθεί η Επιτροπή από την αρμόδια Αρχή Διαχείρισης και Αρχή Πληρωμών για την πορεία υλοποίησης, τις καθυστερήσεις παράδοσης του έργου καθώς και για τη διαγραφή των ποινικών ρητρών;



Η διαγραφή αυτή είναι συμβατή με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/1999(1) (άρθρα 32, 37, 38) και ποιες είναι οι επιπτώσεις ενδεχόμενης μη συμβατότητας;



Κατά πόσον είναι εφικτή η χρηματοδότηση του εν λόγω έργου στο πλαίσιο του Γ' ΚΠΣ με βάση τις νέες προθεσμίες παράδοσής του;



Η μη κατάπτωση των εγγυητικών επιστολών και η απαλλαγή της αναδόχου κοινοπραξίας από ποινικές ρήτρες αποτελεί τακτική που εφαρμόζεται στη διαδικασία εκτέλεσης των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων; Υπάρχουν συγκεκριμένες διατάξεις και όροι της κοινοτικής νομοθεσίας σύμφωνα με τις οποίες επιτρέπονται εξαιρέσεις από την υποχρέωση πληρωμής των εγγυητικών επιστολών σε περίπτωση υπερημερίας και αν ναι κατά πόσο έχουν τηρηθεί οι εν λόγω όροι στην περίπτωση του συγκεκριμένου έργου που ανέλαβε η ΔΕH;



Σε περίπτωση μη ύπαρξης περίπτωσης εξαίρεσης κατά πόσο η απαλλαγή της αναδόχου εταιρείας από την υποχρέωση καταβολής των ποσών των ποινικών ρητρών παραβιάζει το κοινοτικό δίκαιο ανταγωνισμού συνιστώντας έμμεσες κρατικές ενισχύσεις που έρχονται σε αντίθεση με τις κοινοτικές διατάξεις;



Απάντηση της κ. Hübner εξ ονόματος της Επιτροπής



Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχαν οι αρμόδιες ελληνικές αρχές (Αρχή διαχείρισης του επιχειρησιακού προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα»), οι ελληνικές αρχές, μέχρι στιγμής, δεν δήλωσαν καμία δαπάνη σχετικά με το αναφερόμενο έργο. Συνεπώς, δεν έχει καταβληθεί καμία πληρωμή εκ μέρους της Επιτροπής σχετικά με το εν λόγω έργο.



Οι αρμόδιες εθνικές αρχές είναι υπεύθυνες να εξασφαλίζουν, κατ’ αρχήν, το σεβασμό των ρητρών μιας σύμβασης και ότι η σχετική δαπάνη είναι σύμφωνη με την αρχή της ορθής διαχείρισης και τις απαιτήσεις της νομοθεσίας της ΕΕ. Ο σεβασμός της σχετικής νομοθεσίας μπορεί επίσης να πιστοποιηθεί από τις υπηρεσίες της Επιτροπής που ασκούν ελέγχους σε ένα συγκεκριμένο έργο καθώς επίσης και το εθνικό σύστημα διαχείρισης και ελέγχου.



Λαμβάνοντας υπόψη ότι η τελική ημερομηνία επιλεξιμότητας των αξόνων προτεραιότητας που συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), σχετικά με το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» 2000-2006, είναι η 31η Δεκεμβρίου 2008, εναπόκειται στις ελληνικές αρχές να αποφασίσουν αν αυτό το έργο θα παραμείνει ή όχι στο πρόγραμμα. Κάθε δαπάνη που έχει εκτελεστεί μετά την ημερομηνία αυτή δεν είναι επιλέξιμη για κοινοτική συγχρηματοδότηση.



Σχετικά με τα συγχρηματοδοτούμενα έργα, δεν υπάρχει πολιτική που να αφορά είτε τη μη κατάπτωση των εγγυητικών επιστολών για καλή εκτέλεση είτε την απαλλαγή του συμβαλλόμενου από ποινικές ρήτρες που αφορούν την καθυστέρηση της εκτέλεσης του έργου.



Δεν υπάρχουν ειδικές διατάξεις και όροι στην κοινοτική νομοθεσία που να επιτρέπουν εξαιρέσεις από την απαίτηση πληρωμής των εγγυητικών επιστολών σε περίπτωση καθυστερήσεων. Η κοινοτική νομοθεσία για τις δημόσιες προμήθειες ρυθμίζει μόνο θέματα που αφορούν την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων. Η εκτέλεση των συμβάσεων, κατ’ αρχήν, ρυθμίζεται από την εθνική νομοθεσία. Εναπόκειται στις εθνικές δικαστικές αρχές να ελέγχουν, κατά περίπτωση, την ορθή εφαρμογή των συμβατικών ρητρών, βάσει του εθνικού δικαίου περί συμβάσεων και σύμφωνα με την αρχή της ίσης μεταχείρισης.



Εάν η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού της Ελλάδας ενήργησε σύμφωνα με τη συνήθη εταιρική πρακτική στο πλαίσιο οικονομίας της αγοράς και ικανοποιήθηκαν οι όροι της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς, δεν υφίσταται κρατική ενίσχυση.

http://www.botopoulos.gr/content/view/1106/52/