ο κίνδυνος του «μπλακάουτ»

Ανάβουν οι μάχες στην ενέργεια
Α. Γ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ

«Καυτό» θα είναι το ερχόμενο καλοκαίρι για την κυβέρνηση, καθώς ο κίνδυνος του «μπλακάουτ» που αποσοβήθηκε πέρυσι θα είναι εφέτος μεγαλύτερος. «Καυτή» θα είναι η επόμενη περίοδος σε όλον τον κλάδο της ενέργειας διότι η κυβέρνηση, όπως την κατηγορούν οι επιχειρηματίες, κωλυσιεργεί με τις επενδύσεις τους, επειδή έχει καθυστερήσει απελπιστικά το επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΗ και προσπαθεί να την «καλύψει».
Είναι χαρακτηριστικό ότι βρίσκονται σε εκκρεμότητα, πριν από τις εκλογές του περασμένου φθινοπώρου, ο διαγωνισμός για το λιγνιτωρυχείο της Βεύης στη Φλώρινα, η λιθανθρακική επένδυση της ΔΕΗ που... πάει Αλβανία, καθώς και η αναζήτηση νέων ποσοσήτων φυσικού αερίου που θα χρησιμοποιηθούν στην κατασκευή εργοστασίων ηλεκτροπαραγωγής.
Την ίδια ώρα 17 βουλευτές του ΠαΣοΚ με ερώτηση που κατέθεσαν στη Βουλή κατήγγειλαν ότι προωθείται η ένταξη της μονάδας συμπαραγωγής της Αλουμίνιον της Ελλάδος στο σύστημα, με αποτέλεσμα ο όμιλος Μυτιληναίου και οι ισπανοί συνέταιροί του να πουλάνε στη ΔΕΗ ακριβότερα το ρεύμα που θα παράγουν και να πριμοδοτούνται για την ενέργεια που καταναλώνει η επιχείρηση.
* Τα προνόμια της ΔΕΗ
Ενταση προκαλεί και το γεγονός ότι η ΔΕΗ λαμβάνει τις άδειες παραγωγής και εγκατάστασης των νέων μονάδων διά νόμου και χωρίς διαδικασίες, ενώ ένας ιδιώτης για να «χτίσει» μία μονάδα χρειάζεται σχεδόν έναν χρόνο για να αποκτήσει άδεια παραγωγής και στη συνέχεια σχεδόν άλλα δύο χρόνια για να εξασφαλίσει τους περιβαλλοντικούς όρους και την άδεια εγκατάστασης!
Στον διαγωνισμό για το λιγνιτωρυχείο της Βεύης πλειοδοτική προσφορά (εδώ και έναν χρόνο!) έχει κάνει η ΤΕΡΝΑ του κ. Γ. Περιστέρη - ακολουθούν η κοινοπραξία ΑΚΤΩΡ - ΜΕΤΚΑ - Μυτιληναίος, η ΔΕΗ και η Damco συμφερόντων Δημ. Κοπελούζου. Στο υπουργείο Ανάπτυξης δικαιολογούν τη νέα καθυστέρηση κατακύρωσης υποστηρίζοντας ότι προσφάτως το κύρος του διαγωνισμού προσεβλήθη στις Βρυξέλλες από την Damco.
Στον λιθάνθρακα ΔΕΗ και RWE θα κατασκευάσουν τελικά στην Αλβανία μία μονάδα, λόγω των αντιδράσεων. Η ΔΕΗ όμως επιχειρεί να λάβει μόνη της δύο άδειες για λιθανθρακικές μονάδες σε Αλιβέρι και Λάρυμνα, ενώ όσον αφορά τους ιδιώτες ενδιαφέρον έχει εκδηλωθεί από τον κ. Γ. Περιστέρη για το Μαντούδι, την ιταλική Edison για το Πλατυγιάλι Αστακού και την Endesa Hellas για τον Αγ. Νικόλαο Βοιωτίας. Και στις τρεις περιπτώσεις λόγω αντιδράσεων των τοπικών κυβερνητικών βουλευτών το υπουργείο Ανάπτυξης εμφανίζεται απρόθυμο για τη χορήγηση αδειών παραγωγής, που είναι και το πρώτο στάδιο. Το δεύτερο και σοβαρότερο στάδιο (που γίνονται και οι απορρίψεις) αφορά τις περιβαλλοντικές άδειες εγκατάστασης που χορηγεί το ΥΠΕΧΩΔΕ.
Οσον αφορά τις μονάδες φυσικού αερίου η ΔΕΗ προγραμματίζει άμεσα τρεις (μία στο Αλιβέρι και δύο στη Μεγαλόπολη), μία προγραμματίζει η Enelco (ENEL - Δημ. Κοπελούζος) στη Βοιωτία, δύο η Endesa Hellas στον Αγ. Νικόλαο, μία η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στη Βοιωτία, δύο η κοινοπραξία Χαλυβουργικής - ΔΕΗ στην Ελευσίνα και μία η Edison - Ελληνική Τεχνοδομική (Δημ. Καλλιτσάντης - Δημ. Κούτρας) στη Θίσβη Βοιωτίας. Συνολικά θα παράγουν περίπου 3.800 μεγαβάτ, που σημαίνει πρακτικά περίπου 4 δισ. κυβικά μέτρα αερίου επιπλέον - σταδιακά από το 2009 ως το 2014. Θα προέλθουν από Ρωσία, Αζερμπαϊτζάν, Αλγερία ή από τέταρτη πηγή αυτές οι ποσότητες; Ιδού το μεγάλο στοίχημα.
Ως κυοφορούμενο σκάνδαλο καταγγέλθηκε από τους βουλευτές του ΠαΣοΚ η ένταξη στο σύστημα της μονάδας συμπαραγωγής στον Αγιο Νικόλαο Βοιωτίας που ανήκει στην Αλουμίνιον της Ελλάδος (ιδιοκτησίας ομίλου Ευ. Μυτιληναίου) και της Endesa Hellas, στην οποία ο όμιλος Μυτιληναίου κατέχει το 50%, με τους Ισπανούς να έχουν την πρωτοκαθεδρία.
Πρόσφατα 17 βουλευτές του ΠαΣοΚ κατέθεσαν ερώτηση προς τον υπουργό Ανάπτυξης κ. Χρ. Φώλια τονίζοντας ότι με τη μετατροπή της άδειας παραγωγής της μονάδας - από αυτοπαραγωγός θα γίνει ανεξάρτητη παραγωγός - θα ζημιωθεί η ΔΕΗ κατά περίπου 80 εκατ. ευρώ τον χρόνο, αφού με την αλλαγή η Αλουμίνιον θα πουλάει ακριβά στο σύστημα το ηλεκτρικό ρεύμα (περίπου 75 ευρώ ανά μεγαβατώρα) και στη συνέχεια θα το αγοράζει από τη ΔΕΗ φθηνότερα, στα 38 ευρώ, επιφέροντας οικονομική ζημιά στη ΔΕΗ.
Για τη μετατροπή της άδειας έχει γνωμοδοτήσει θετικά η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και προσωπικά ο πρόεδρός της κ. Μιχ. Καραμανής με τη διπλή ψήφο του. Από τη ΡΑΕ δικαιολογούν τη γνωμοδότηση λέγοντας ότι οι ιδιώτες παραγωγοί πουλάνε στο σύστημα περίπου στα 68 ευρώ και όχι στα 75 ευρώ, ενώ πλέον η ΔΕΗ έχει κερδίσει ασφαλιστικά μέτρα και πουλάει το ρεύμα στην Αλουμίνιον στην τιμή των 54,5 ευρώ και από 1ης Ιουλίου των 60 ευρώ.Από την Πεσινέ στον Μυτιληναίο
Την προτελευταία ημέρα του 2004 είχε ολοκληρωθεί η εξαγορά πλειοψηφικού πακέτου της Αλουμίνιον της Ελλάδος από τον όμιλο Μυτιληναίου. Υστερα από διαπραγματεύσεις περίπου τεσσάρων εβδομάδων στο Παρίσι, είχε ανακοινωθεί παραμονές του 2005 στο Χρηματιστήριο του Μόντρεαλ, όπου είναι εισηγμένη η πωλήτρια Alcan, η απόκτηση του πλειοψηφικού ποσοστού (53%) της Αλουμίνιον της Ελλάδος από τη Μυτιληναίος. Η Αλουμίνιον της Ελλάδος είναι η γνωστή Πεσινέ που ιδρύθηκε από τους Γάλλους τo 1960 με στόχο την αξιοποίηση των σημαντικών ελληνικών κοιτασμάτων βωξίτη για την παραγωγή αλουμίνας και αλουμινίου.
Το ποσό της πώλησης ήταν περίπου 79 εκατ. ευρώ και ο αγοραστής θα επένδυε περίπου 200 εκατ. ευρώ για την κατασκευή μονάδας συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας στην περιοχή του εργοστασίου, όπως και έγινε. Το ενεργειακό πρόβλημα αποτελούσε (και αποτελεί) την υπ' αριθμόν ένα προϋπόθεση υγιούς επιβίωσης του μεγάλου και ιδιαίτερα ενεργοβόρου βιομηχανικού συγκροτήματος της χώρας, αφού η προνομιακή σύμβαση προμήθειας ρεύματος από τη ΔΕΗ στην Πεσινέ σε μηδαμινή τιμή έληξε στα μέσα του 2006.
Κάπως έτσι ξεκίνησε η εμπλοκή του κ. Ευ. Μυτιληναίου με την εταιρεία Αλουμίνιον. Η εταιρεία Μυτιληναίος προτού εξελιχθεί σε holding του ομίλου είχε αντικείμενο το διεθνές εμπόριο μετάλλων και μεταλλευμάτων, ένα «σπορ» που ο κ. Μυτιληναίος ανέπτυξε ιδιαίτερα. Αργότερα απέκτησε την πλειοψηφία των μετοχών της τεχνικής - μεταλλοκατασκευαστικής εταιρείας ΜΕΤΚΑ από την οικογένεια Αναστασόπουλου, και μάλιστα με επιθετική εξαγορά μέσω Χρηματιστηρίου, κάτι που το 1999 δεν ήταν ιδιαίτερα συνηθισμένο. Τη ΜΕΤΚΑ διοικεί σήμερα ο αδελφός του Ευάγγελου, κ. Ι. Μυτιληναίος. Ο όμιλος έχει φθάσει να απασχολεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό περίπου 4.500 υπαλλήλους, αφού το 2000 είχε εξαγοράσει ποσοστό 43% της Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων (ΕΛΒΟ) με την οποία επεκτάθηκε στον χώρο των αμυντικών εξοπλισμών. Το 2005 άρχισε να κατασκευάζει τη μονάδα συμπαραγωγής και θερμότητας δίπλα στο εργοστάσιο της Αλουμίνιον, με σκοπό - ως αυτοπαραγωγός - να δίνει ρεύμα σε αυτό μόλις λήξει η προνομιακή σύμβαση με τη ΔΕΗ. Ελαβε μάλιστα και επιδότηση 15 εκατ. ευρώ, ενώ αποποιήθηκε άλλα 7 εκατ. ευρώ ως επιδότηση όταν ζήτησε την αλλαγή της άδειας. Η μονάδα ολοκληρώθηκε το 2007, τη χρονιά της συμφωνίας του Μυτιληναίου με την ισπανική Endesa για τη δημιουργία της Endesa Hellas, στην οποία εισφέρονται σταδιακά όλα τα ενεργειακά πάγια του ομίλου Μυτιληναίου (και η μονάδα συμπαραγωγής), με τους Ισπανούς να κατέχουν το 50% συν μία μετοχή της νέας εταιρείας.
Ακριβώς η αλλαγή της άδειας προκάλεσε τις επανειλημμένες δημόσιες αντιδράσεις τόσο του προέδρου της ΔΕΗ κ. Π. Αθανασόπουλου (που λέει ότι η ΔΕΗ θα ζημιωθεί σημαντικά από την αλλαγή) όσο και την ερώτηση των 17 βουλευτών του ΠαΣοΚ. Η άδεια της μονάδας βρίσκεται πλέον στα χέρια του υπουργού Ανάπτυξης κ. Χρ. Φώλια που θα λάβει και την τελική απόφαση...
Το ΒΗΜΑ, 27/04/2008